Kategori: Makaleler

Çok Gülen İnsan Neden Güler? Felsefi Bir Bakış Bir gün, bir kafede kahvemi yudumlarken karşımdaki masada oldukça neşeli bir adamın kahkahalarla güldüğünü fark ettim. Gülüşleri, etrafındaki insanların dikkatini çekiyor, neşesini paylaşıyor gibiydi. Ama ben, her kahkahasında başka bir soru duyuyordum: Neden bu kadar gülüyor? İnsanlar bazen gülmenin ve neşelenmenin ardında saklı başka anlamlar arar. Hangi duygular, düşünceler veya değerler bir insanın bu denli neşeli olmasına neden olur? Bu, sadece bir davranış mı, yoksa daha derin bir varoluşsal sorgulamanın dışavurumu mu? Felsefe, hayatın en karmaşık sorularını sorgulamakla başlar. Gülen bir insanı incelediğimizde, etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi kavramlarla derinleşen bir…

Çağla Hangi Ay Çıkar? Psikolojik Bir Mercekten Bakış İnsan davranışlarını çözümlemeye çalışan bir psikolog olarak, doğada gördüğümüz pek çok şeyin içsel dünyamıza nasıl yansıdığını merak ediyorum. Doğanın döngüleri, mevsimlerin geçişi, meyve ağaçlarının çiçek açması ve meyve vermesi gibi olaylar sadece fiziksel bir süreç olmanın ötesinde, psikolojik olarak da bizleri nasıl etkiliyor? Çağla, meyve olarak bilinse de, onun hangi ayda çıktığına dair sorular, bir anlamda zamanın, döngülerin ve insanın yaşamındaki geçişlerin sembolik bir yansımasıdır. Peki, çağla hangi ay çıkar? Bu soruyu, psikolojik bir açıdan derinlemesine irdeleyelim. Çağla ve Mevsimsel Döngüler: Bilişsel Psikoloji Perspektifi Mevsimsel değişimlerin, insan psikolojisi üzerinde büyük etkisi olduğu…

Yürüyüş Kaç Metre? — Bir Efsane mi, Gerçek mi? İnsan tarihinde yürüyüş, basit bir yer değiştirme eyleminden çok daha fazlası olmuştur: düşüncelerin biçim bulduğu, ruhun dinginleştiği, zihinle bedenin buluştuğu bir ritüel. Yürüyüşün kaç metre olduğu sorusuysa, kulağa sıradan geliyor; ama aslında bu soru, hem biyomekanik bir hesap hem de toplumsal ve bireysel bir anlam taşır. Bu yazıda, “yürüyüş kaç metre eder?” sorusunu —tarihsel ve bilimsel perspektifle— ele alacağım. Yürüyüşün Tarihsel Temelleri ve Metre Algısı İnsanoğlu yürümenin tarihini tanıdığından beri, mesafe algısı da birlikte evrim geçirdi. Eski toplumlarda, kilometre ya da metre gibi standart birimler yoktu; mesafeler genellikle zamana, yolculuğun süresine…

Tecehhüd Ne Demek? Hadi Biraz Gülümseyelim İzmir’de yaşayan, 25 yaşında, hayatı fazlasıyla ciddiye alıp sonrasında onu mizahla çözmeye çalışan bir gencim. Evet, ne kadar fazla düşünsem de, etrafımdaki insanlara esprili bir şekilde yaklaşmayı seviyorum. Ama bazen o esprili halin altında kaybolan bir felsefe arayışım da yok değil. Bugün de bu içsel keşif yolculuğumun en komik kısmını, Tecehhüd’ün anlamını çözmeye çalışarak yapacağım. Bir Anlık Düşünsel Kriz: “Tecehhüd Nedir?” Bir sabah, kahvemi alıp evde takıldım. Birden aklıma bir soru takıldı: “Tecehhüd ne demek ki?” Sonuçta, her gün beş vakit namaz kılıyoruz ama Tecehhüd nedir, kısaca “Kendime de bir açıklama getireyim” dedim. Namazdaki…

Tarumar Edildi Ne Demek? Eğitimsel Bir Perspektif Öğrenmenin Dönüştürücü Gücü: Bir Eğitimci Olarak Bakışım Eğitim, sadece bilgiyi aktarmaktan çok daha fazlasıdır. Öğrenme, insanların dünyayı nasıl algıladıklarını, neye değer verdiklerini ve nasıl etkileşimde bulunduklarını köklü bir şekilde değiştirebilir. Her birey, öğrenme süreciyle birlikte çeşitli kavramları yeniden şekillendirir, anlam katmanlarını oluşturur. Eğitimci olarak, bu dönüşüm sürecinin içinde olmak, sadece bilgi sunmak değil, aynı zamanda öğrencilerimin dünyayı keşfetmelerine yardımcı olmak demektir. Bu yazımda, “tarumar edildi” ifadesinin anlamını ve bunun nasıl derinlemesine bir anlayış geliştirebileceğimizi keşfedeceğiz. Bu tür bir dil kullanımı, sadece günlük yaşamda karşılaşılan bir ifade değil, aynı zamanda toplumsal ve bireysel değişimlerin…

Takı Yapma Malzemeleri: Bir Tarihsel Perspektif Geçmişi anlamadan, bugünü doğru şekilde yorumlamak neredeyse imkansızdır. İnsanlık tarihinin derinliklerine indikçe, kültürlerin, toplumların ve bireylerin ihtiyaçları doğrultusunda şekillenen malzemeler ve teknikler hakkında daha fazla şey öğreniriz. Takı yapma malzemelerinin tarihini incelediğimizde, sadece estetik anlayışının değil, aynı zamanda toplumsal yapının, ticaretin, inançların ve teknolojinin de izlerini sürmek mümkündür. Takılar, yalnızca güzellik veya kişisel ifadelerden öte, geçmişteki toplumların değerleri, ekonomik yapıları ve toplumsal sınıflar hakkında bize güçlü ipuçları verir. Bu yazıda, takı yapımında kullanılan malzemelerin tarihsel gelişimini ele alacağız. Takıların zaman içinde nasıl evrildiğini, hangi malzemelerin kullanıldığını ve bu malzemelerin toplumdaki anlamını kronolojik bir perspektifle…

Kalan Süre 0.1: Eğitimde Dönüşümün Kapıları Eğitim, yalnızca bilgi aktarımının ötesinde bir deneyimdir; bir insanın dünyaya bakış açısını şekillendiren, düşünme biçimlerini dönüştüren bir süreçtir. Bu süreç, zamanla biçim değiştirse de özünde her zaman insana dokunmayı, bireyin kapasitesini en üst düzeye çıkarmayı amaçlar. Ancak, son yıllarda eğitim sistemlerinde gözlemlenen hızlı dönüşümler, “kalan süre 0.1” gibi terimlerin eğitimle ilişkilendirilmesi, bu dönüşümün ne denli derinlemesine olduğunu gözler önüne seriyor. Peki, bu terim ne anlama geliyor ve eğitimdeki dönüşümün bir yansıması olarak nasıl değerlendirilebilir? Bu yazıda, eğitimdeki dönüşümün çeşitli boyutlarına odaklanacağız. Öğrenme teorilerinden öğretim yöntemlerine, teknolojinin eğitimdeki rolünden pedagojinin toplumsal etkilerine kadar bir çok…

Isıtmalı Bilardo Masası: Edebiyatın Işığında Sıcaklık ve Metaforlar Kelimeler, bir anlam taşımanın ötesinde, bazen bir dünyayı, bir duyguyu, bir zaman dilimini şekillendirir. Bir edebiyatçı, bazen bir kelimeyle bir insanın içsel yolculuğunu, bazen de bir obje ile bir dönemin ruhunu anlatabilir. İnsanın iç dünyasını yansıtan anlatılar, genellikle dış dünyada yer alan nesnelerle ilişkilidir ve bu nesneler, metnin anlam derinliğini katmanlandıran semboller haline gelir. Edebiyatın güçlü yönlerinden biri de, hayal gücünün birleştirdiği bu tür dışsal öğeleri nasıl dönüştürebileceğidir. Bir “ısıtmalı bilardo masası” düşündüğümüzde, aklımıza ne gelir? Teknolojik bir yenilik, bir oyun alanı mı, yoksa daha derin bir sembol mü? Edebiyat dünyasında, her…

Kumaş ve İğne: Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Siyasi Bir Analiz İçinde bulunduğumuz dünyada, her şeyin bir “dikişi” vardır. Kumaşların dokusu, iğnelerin deldiği yollar gibi, toplumların işleyişi de bir dizi güç ilişkisi, kurumlar, ideolojiler ve yurttaşlık hakları tarafından şekillenir. Kumaşın ve iğnenin somut bir şekilde birleştiği, günlük yaşamın bir parçası olan bu basit işleme, aslında daha büyük bir felsefi ve siyasal düzlemi yansıtır: Gücün nasıl örgütlendiği ve bireylerin bu yapılar içindeki yerleri. Kumaşların dokusu, toplumların iç yapısını temsil edebilirken, kullanılan iğneler de bu yapıları yaratan araçların simgesidir. Bu yazı, “hangi kumaş hangi numara iğne ile dikilir?” sorusuna bakarken, aslında…

Tezin Özgün Değeri Ne Demek? İlk üniversite sınavını kazandığımda, önümde bir dünya açılmıştı. Ekonomi okuma kararımdan sonra, derslerde sürekli yeni şeyler öğreniyor, kitaplardaki teorilere derinlemesine dalıyordum. Bir gün hocamız, derste tezin “özgün değeri”nden bahsetmeye başladığında, kafamda binlerce soru belirdi. “Özgün değer nedir?” diye sordum içimden. “Neden bu kadar önemli?” Sonra düşündüm, belki de bu sorunun cevabını bulmak, benim için sadece bir akademik gereklilikten öte, hayatın bir parçası haline gelecekti. Tezin Özgün Değeri: Herkesin Bir Bunu Anlaması Lazım Tezin özgün değeri, aslında bir bakıma bizim akademik dünyadaki yenilikçiliğimizi, ne kadar farklı ve yaratıcı bir bakış açısına sahip olduğumuzu gösteriyor. Ama bu…