Uzman Hangi Dilde? Dilin Gücü ve Etkisi Üzerine Bir Düşünce
İstanbul’da, gün boyu ofis işlerinde boğulurken akşamları bir blog yazarı oluyorum. Hızlı tempolu bir şehirde yaşıyoruz ve dil, her gün bizimle. Dilin gücünü, etkisini ve nerede konuşulduğunu düşünmeye başladım bir akşam. “Uzman hangi dilde?” sorusu aklıma takıldı. Belki de bu, sadece dilin değil, kimliğin, kültürün ve becerilerin de bir göstergesi. O kadar basit ama bir o kadar derin bir soru ki bu… Gerçekten uzman olmak, sadece bir konuya hakim olmakla mı ölçülür? Yoksa hangi dilde konuştuğun da bir etken midir? İşte, tam da bu soruları kendime sordum ve dilin uzmanlıkla olan ilişkisinin ne kadar önemli olduğunu keşfettim.
Geçmişte Dil ve Uzmanlık
Geleceğe ve bugüne bakmadan önce, dilin geçmişte nasıl şekillendiğine bir göz atalım. Yüzyıllar önce, bilim ve bilgi üretimi sadece birkaç dilde yoğunlaşmıştı. Latince, Arapça ve eski Yunanca gibi diller, bilimsel dünyanın temellerini atıyordu. Bir düşünün, o dönemde “uzman” dediğimiz kişiler, sadece kendi dillerini değil, aynı zamanda o dönemin ana dilini de çok iyi bilmek zorundaydı. Bilim insanları ve filozoflar, eserlerini çoğunlukla bu dillerde yazarlardı, çünkü bu diller, bilimin evrensel dili sayılıyordu.
Örneğin, Rönesans dönemi düşünürleri ve bilim insanları, Avrupa’da Latince’yi ana dil gibi kullanarak eserlerini yazarlardı. Bugün bile Latince, tıp, biyoloji ve hukuk gibi alanlarda kullanılan terimlerin kökeni. O dönemin uzmanları, kendi alanlarında derinlemesine bilgiye sahip olmakla birlikte, aynı zamanda o dili de en iyi şekilde kullanarak dünyaya seslerini duyurabiliyorlardı. Bu, bir nevi dilin gücünün de göstergesiydi.
Bugünün Dünyasında Uzmanlık ve Dil
Peki ya bugün? Şu an, İstanbul’da ofis işinden sonra akşamları blog yazan sıradan biri olarak dilin bu kadar önemli olup olmadığını merak ediyorum. Çünkü şu an, dünyada farklı dillerin uzmanlıkla bağlantısı hala var mı? Kesinlikle var. Ama bu, o kadar da net değil. İster İstanbul’un kalabalığında, ister başka bir yerde, eğer bir konuda uzman olmak istiyorsanız, hangi dilde çalıştığınız hala çok önemli.
Özellikle teknoloji ve bilim dünyasında, İngilizce artık bir evrensel dil gibi. Yani, global anlamda bir yazılımla ilgili bilgi edinmek istiyorsanız, İngilizce bilmek zorundasınız. İnternetteki araştırmalar, makaleler, bilimsel veriler büyük ölçüde İngilizce olarak yayınlanıyor. Teknoloji, finans ve mühendislik gibi sektörlerde İngilizce, bir uzmanlık dili haline gelmiş durumda. Hatta, iş başvurularında İngilizce bilme şartı koyuluyor ve bu, adeta kariyerinize giden yolu açıyor.
Örneğin, yazılım geliştirme alanında bir uzman olmak istiyorsanız, İngilizce bilmek neredeyse bir zorunluluk. Teknolojik gelişmeler, yazılım dilinin de evrimiyle doğrudan bağlantılı. Her yeni yazılım dili ve araç, genellikle İngilizce terimler ve kaynaklarla öğreniliyor. Kendi kariyerimde de bunun etkilerini fazlasıyla hissediyorum. Yani, bir konuda uzmanlık kazanmak için sadece bilgiyi edinmek yetmiyor; o bilgiyi hangi dilde öğrendiğiniz de önemli. Örneğin, bir yazılım dilini öğrenmek istiyorsanız, kaynakların çoğunun İngilizce olduğunu bilmelisiniz.
Geçmişten Geleceğe: Uzmanlık ve Dilin Evrimi
Geleceğe doğru bakınca, uzmanlık ve dil ilişkisi daha da karmaşıklaşacak gibi görünüyor. Teknoloji ilerledikçe, farklı dillerin birleşimiyle yeni uzmanlık alanları ortaya çıkacak. Mesela, yapay zeka, robotik ve diğer dijital alanlarda yeni dillerin ortaya çıkması çok olası. Bu dillerin de uzmanlıkla doğrudan ilişkili olacağı kesin. Örneğin, gelecekte yapay zeka mühendisliği gibi alanlarda, İngilizce’nin yanı sıra başka dillerin de etkisi artabilir. Ancak şu anda, bir yazılım geliştiricisiyseniz, İngilizce’nin hala lider konumda olduğunu söylemek mümkün.
Biraz düşündüğümde, mesleki uzmanlıkta hangi dili konuştuğumuzun, sadece o alandaki bilgiye ne kadar hakim olduğumuzu değil, aynı zamanda dünya ile kurduğumuz ilişkiyi de etkilediğini fark ediyorum. Bu yüzden de, her ne kadar globalleşen dünyada farklı dillerin etkisi artsa da, şu anda İngilizce’nin hâlâ en yaygın uzmanlık dili olduğu bir gerçek.
Uzman Olmanın Sadece Dil Değil, Kültürel Bir Boyutu da Var
Burada bir noktaya değinmek istiyorum. Uzmanlık ve dil sadece bir kelime bilmekten ibaret değil. Dil, kültürle de bağlantılı bir şey. Eğer bir kültürü anlıyorsanız, o kültürdeki uzmanlık alanlarına da daha hakim oluyorsunuz. Dil, aynı zamanda o toplumun değerleriyle ilgili bir ipucu veriyor. Örneğin, Türkçe’de bazı terimler, toplumsal yapıyı ya da kültürel bir alışkanlığı anlatmak için kullanılıyor. Benim gibi bir İstanbullu olarak, günlük hayatımda karşılaştığım dilin bazen sadece bir uzmanlık aracı değil, bir kimlik meselesi olduğunu fark ediyorum. Hangi dili konuştuğumuz, bizim o konuda ne kadar derin bilgiye sahip olduğumuzu da etkiliyor. Kendi kültürümüzde ve dilimizde uzmanlık kazanmak da, başka bir boyut olarak karşımıza çıkıyor.
Sonuç: Uzmanlık ve Dil, Birlikte Evrilecek
Uzman hangi dilde? Bu sorunun cevabı, her geçen gün daha karmaşık hale geliyor. Geçmişte olduğu gibi, dilin sadece bilgi aktarımının aracı olmadığı bir dünyada yaşıyoruz. Bugün, dil, kimliğimizi, kültürümüzü ve uzmanlık alanlarımızı şekillendiren bir araç. Gelişen teknoloji ve globalleşen dünyada, uzmanlık ile dil arasındaki ilişki daha da belirginleşiyor. Ancak, hangi dilde uzmanlaşmak gerektiği, her geçen gün daha da globalleşen dünyamızda daha fazla çeşitleniyor.